Jeziorak – najdłuższe jezioro w Polsce
W Iławie wszystko zaczyna się nad Jeziorakiem. To najdłuższe jezioro w Polsce, z rozbudowaną linią brzegową, wyspami i wieloma zatokami, które aż proszą się o odkrywanie. Nad samą wodą skupia się większość atrakcji: marina, przystanie, plaże miejskie, wypożyczalnie sprzętu pływającego i punkty widokowe.
W sezonie z iławskiego nabrzeża ruszają rejsy statkiem po Jezioraku. To dobry sposób, żeby ogarnąć jezioro wzrokiem i zobaczyć najciekawsze miejsca bez konieczności samodzielnej żeglugi. Statki zazwyczaj zahaczają o okolice wyspy Wielka Żuława i pokazują mniej dostępne zatoczki. Na krótszy wypad lepiej sprawdzają się rowery wodne, kajaki albo małe łodzie motorowe z wypożyczalni przy bulwarze.
Najbardziej charakterystycznym miejscem na Jezioraku jest Wielka Żuława – jedna z największych śródlądowych wysp w Polsce. Latem kursują tam łodzie, część ośrodków ma własne motorówki dowozowe. Na wyspie panuje spokojniejszy klimat niż na miejskim brzegu: plaże są mniejsze, ale bardziej kameralne, jest sporo zieleni i leśnych ścieżek, a wieczorem słychać już tylko jezioro i żagle.
Nabrzeże, bulwary i spacerowy klimat miasta
Symbolem współczesnej Iławy jest bulwar nad Jeziorakiem, biegnący od okolic mariny w stronę Małego Jezioraka. To miejsce codziennych spacerów mieszkańców, porannych przebieżek i wieczornych wyjść „na lody i zachód słońca”. Po drodze czekają ławki z widokiem na jezioro, małe pomosty, place zabaw oraz kawiarnie i restauracje z ogródkami praktycznie nad samą wodą.
Tuż obok znajduje się Mały Jeziorak – mniejsze jezioro połączone kanałem z główną taflą. Wokół prowadzi wygodna ścieżka pieszo–rowerowa, idealna na niespieszny obchód „dookoła wody”. Po jednej stronie rozciąga się zieleń Parku Miejskiego, po drugiej – zabudowa centrum. To dobre miejsce na pierwszy kontakt z miastem: w krótkim spacerze udaje się złapać zarówno widok na jezioro, jak i atmosferę centrum.
Latem życie skupia się też przy amfiteatrze nad Małym Jeziorakiem. Odbywają się tam koncerty, festyny, lokalne imprezy. Nawet gdy akurat nic się nie dzieje, amfiteatr i pobliskie skarpy to wygodny punkt wypoczynku podczas spaceru – można usiąść „na schodkach” i patrzeć na wodę, nie czując się przy tym jak w typowym centrum miasta.
Zabytki i historyczne oblicze Iławy
Choć Iława kojarzy się przede wszystkim z wodą, w śródmieściu nie brakuje ciekawszych historycznych akcentów. Najbardziej rozpoznawalną budowlą sakralną jest kościół pw. Przemienienia Pańskiego – gotycka świątynia z charakterystyczną wieżą, widoczną z okolic Małego Jezioraka. Warto zajrzeć do środka, choćby na chwilę, żeby obejrzeć sklepienia, detale i poczuć klimat dawnego miasta.
Wzrok przyciąga także zabytkowy dworzec kolejowy. To właśnie kolej ukształtowała rozwój Iławy i wciąż widać to w układzie miasta. Budynek dworca, z charakterystyczną ceglaną architekturą, jest jednym z ciekawszych przykładów tego typu obiektów w regionie. Nawet jeśli podróż nie odbywa się pociągiem, warto podejść choć na chwilę – szczególnie pod wieczór, gdy budynek jest oświetlony.
Ciekawostką techniczną jest okolica śluzy i kanału Iławskiego, łączącego Mały Jeziorak z Jeziorakiem. To niewielki, ale klimatyczny fragment miasta, gdzie można podpatrzeć pracę śluzy i ruch jednostek pływających. Dzieci zazwyczaj nie mogą się stamtąd oderwać, gdy kolejne łodzie powoli podnoszą się lub opadają wraz z wodą.
Aktywny wypoczynek: woda, las i rower
Iława jest dobrym punktem wypadowym dla osób, które lubią się poruszać. Nad Jeziorakiem dostępne są wypożyczalnie kajaków, SUP-ów, żaglówek i małych motorówek. Nawet bez patentu motorowodnego da się wypłynąć na spokojniejsze jednostki, idealne do spokojnego pływania wzdłuż brzegu. Dla osób z patentem – Jeziorak to prawdziwy plac zabaw: liczne zatoki, wyspy i zmieniający się krajobraz pozwalają spędzić na wodzie całe dnie bez nudy.
Miasto otaczają rozległe lasy Pojezierza Iławskiego, przecięte siecią dróg leśnych i ścieżek. Część z nich nadaje się świetnie na wycieczki rowerowe – zarówno rekreacyjne, jak i dłuższe, nawet kilkudziesięciokilometrowe trasy. Popularnym kierunkiem są leśne drogi w stronę Siemian i północnej części Jezioraka. Gruntowe, ale dość równe szlaki prowadzą przez lasy, mijając po drodze mniejsze jeziora i bagienne obniżenia, gdzie łatwo wypatrzeć ptactwo wodne.
Dla osób wolących spacery po twardym podłożu przydatne będą ścieżki pieszo–rowerowe w mieście i tuż za jego granicami. Wokół Małego Jezioraka, wzdłuż głównego bulwaru czy w stronę bardziej zamieszkałych dzielnic prowadzą wygodne trasy, na których poradzi sobie nawet wózek dziecięcy. To dobry pomysł na wieczorne „rozchodzenie” dnia spędzonego na plaży czy w restauracjach.
Wycieczki w okolicę Iławy
Najbliższa okolica Iławy to przede wszystkim Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego. W zasięgu krótkiej przejażdżki samochodem lub rowerem czeka kilka miejsc o zupełnie innym charakterze niż miejskie nabrzeże. Jednym z najbardziej charakterystycznych jest rezerwat Jezioro Jasne – niewielkie, niezwykle przejrzyste jezioro ukryte w lasach. Szmaragdowy kolor wody i widoczność dna robią wrażenie nawet na osobach, które widziały już niejeden akwen.
Kilkanaście kilometrów od miasta leży miejscowość Siemiany – letniskowa osada nad Jeziorakiem, chętnie odwiedzana przez żeglarzy i miłośników plażowania. To alternatywa dla miejskiej plaży: mniej miejskiego zgiełku, więcej wakacyjnej „wioski nad jeziorem”. W sezonie działa tu kilka barów, małe przystanie i pomosty z ładnym widokiem na wyspy środkowej części Jezioraka.
Warto mieć na uwadze, że większość okolicznych atrakcji najlepiej wygląda przy dobrej pogodzie – ale nawet pochmurny dzień można sensownie wykorzystać na krótsze spacery po lasach lub objazd okolicznych wsi i punktów widokowych. Planując dzień, dobrze zostawić sobie margines elastyczności: pogoda nad jeziorami potrafi szybko się zmieniać, a wtedy łatwo zdecydować, czy lepiej ruszyć w las, czy zostać przy miejskim bulwarze.
